Snappen

De jongste van 6 zit aan het einde van groep 3. Mam, jij bent 41 jaar ouder dan ik. Ik bleef er even stil van. En ik ben 39 jaar jonger dan pap. Hij ging nog even door, de hele familie werd doorgerekend. Ik was verbluft. Het ging namelijk in een rap tempo. Hoe het kwam dat hij het zo goed snapte, vroeg ik hem. Ik snap het niet, ik weet het gewoon, was zijn antwoord. En ook toen bleef ik maar weer even stil.

Lees verder

Doen

‘Dat gaat nog moeilijk worden, want je ziet uiteindelijk toch altijd groepjes’. Ik nodig een collega-moeder van de school van onze kinderen uit voor een benen-op-tafel-sessie. Thema ‘een gemengde school moet je niet alleen zijn, dat moet je ook doen’. De school heeft de ontwikkeling in de buurt keurig gevolgd. Van oorsprong katholiek, vervolgens ‘zwart’ geworden (kansarm, zeggen we nu, ik weet niet wat meer pijn doet). Door een ‘wit’ ouderinitiatief acht jaar geleden is de school inmiddels gemengd. De kinderen buiten de wijk op school was onpraktisch en er stond immers een school om de hoek. Een groep van 5 ouders besloot zich te committeren aan de buurtschool. Het is een kansrijk initiatief gebleken. De school is gegroeid, doet het goed en om me heen kijkend op het schoolplein, zie ik een kleurrijke doorsnede van onze diverse samenleving.

Lees verder

Groeien

Mijn cliënt maakt een gebaar met haar twee handen vanuit haar buik omhoog, de lucht in, terwijl ze vertelt over haar plan om een masteropleiding te gaan volgen. Iedereen raadt het haar af, met haar drukke baan en al die andere activiteiten waar ze haar energie in stopt. Teveel! Vol overtuiging zegt zij echter, ‘Ik heb het nodig om te voelen dat ik groei, daar krijg ik energie van’. Haar beweging ondersteunt non-verbaal haar boodschap. Terwijl ik naar haar kijk en naar haar luister, zie ik ineens het beeld voor me van een boom, met de takken wuivend in de wind. Ik deel dit met haar en ons gesprek krijgt een nieuwe dimensie. Als de beeldtaal mee gaat doen in een gesprek krijgen woorden een diepere lading. Ze kijkt verwonderd op en zegt dat ze ontzettend van bomen houdt en ik merk dat dit voor haar een krachtige metafoor is om het thema groei verder te verkennen.

Lees verder

Worstelen

‘Jij wilde down and dirty!’ Zegt de bescheiden, welbespraakte consultant nadat ik haar verteld heb dat ik onder de blauwe plekken zit na onze worstelpartij van een dag eerder. Hoe wij daar zo terecht kwamen, rollebollend over de vloer? Wij volgen een driedaagse training coactive coaching. Op de derde dag bij aanvang een rondje feedback: ‘Wat je nog wel wat meer bij de ander wilt zien.’ Zij mocht wel wat meer haar wilde kant laten zien en in mij zag de groep wel een modderworstelaar. Minder perfectie, graag. Vervolgens stonden wij tegenover elkaar. Ik als coach, vanuit het stuk in mij dat al wel gezien werd door de anderen, maar waar ik nog niet zo bij kon komen. En zij als cliënt, met de vraag hoe ze de wilde kat in haar wat meer kan laten zien. Om ons heen was het ‘viswijf’ al actief, evenals de ‘pooier’ en de ‘dictator’. Er fladderde ook nog een ‘vlinder’ rond. We werden van harte aangemoedigd door de twee trainers. 

Lees verder

Rouwen

De tranen lopen binnen vijf minuten na de start van ons kennismakingsgesprek voor een outplacement traject over haar wangen. Tegen mijn opdrachtgever had ze gezegd dat ze haar vertrek al redelijk had verwerkt en zich wil richten op de toekomst. Na dertig jaar bij dezelfde werkgever heeft ze besloten dat ze iets anders wil. Ook zelfgekozen vertrek kan tot gevoelens van rouw leiden. Want daar hebben we het hier over. Er moet iets worden losgelaten, dat is zeker. En het nieuwe is nog ongewis. Dus wil ze graag aan de slag! Geef haar eens ongelijk. LinkedIn profiel aangescherpt, c.v. opgepoetst, vacatures uit de krant geknipt, netwerkgesprekken gepland. Allemaal even waardevol, maar ik vraag me af: Is dat niet te vroeg? Haar tranen geven het antwoord.

Lees verder

Bijdragen

Ze is gezegend met een stem die van laag naar hoog lijkt te kunnen dansen. In Kameroen geboren en op haar negende naar Nederland verhuisd, belichaamt Ntjam Rosie de wereldvrouw. Dankbaar voor haar roots en dankbaar voor waar haar takken en bladeren mogen groeien. Zelden heb ik een vrouw van begin dertig zo persoonlijk, helder en stevig een levensfilosofie horen uitdragen. In haar liedjes en in de anekdotes die ze vertelt op het podium.

Lees verder

Worden

Onze jongste vraagt na het ontbijt: ‘Als ik groot ben, ben ik dan nog mezelf?’ Ik wacht nu al jaren op een opening om een column over het prachtige citaat van Carl Gustav Jung ‘worden wie je bent’ te schrijven, maar dat die opening van onze vierjarige zou komen had ik niet gedacht.

Alsof de duvel ermee speelt, verzucht mijn cliënt diezelfde middag: ‘Ik ben in de loop van de jaren steeds verder bij mezelf weggeraakt.’ Wat is dat toch: jezelf zijn? Een vraag die de mens verwonderd heeft sinds hij bewustzijn ontwikkelde, die een vierjarig bezighoudt en een vijfendertigjarige. We kennen onszelf ten diepste en zijn onszelf even zo vaak een raadsel.

Jung heeft daar in zijn leven en werk uitgesproken ideeën over ontwikkeld. De ontwikkeling van een mens ziet hij als een wordingsweg, waarin je meer en meer datgene wordt wat je diep van binnen al bent. Of je daar vervolgens ooit aankomt, of je ooit klaar bent, laat hij wijselijk in het midden.

Hoe doe je dat dan, volgens Jung, jezelf worden? In de eerste plaats kom je er op die weg achter dat je een belangrijk houvast dat je heeft geholpen een plek te vinden op mag gaan geven. Je persona, of het masker. Dat stuk van jezelf dat je aan de buitenkant draagt. Omdat de ander het graag ziet, omdat je denkt dat het zo hoort, omdat je daar goed in bent. Hoewel het stevigheid geeft, houdt het je ook gevangen in een eenzijdig stuk van jezelf, want waar is dat onaangepaste deel? Het deel dat vroeger thuis niet mocht? Het deel waar je je voor schaamt? Het niet ontdekte talent? Dat zit in de schaduw. Dat draag je bij je, zonder dat je er weet van hebt. Maar doe je er niets mee, dan gaat het drukken. De schaduw mag dus in het licht komen. Als de schaduw verdwijnt, hebben we het masker steeds minder nodig. De stevigheid komt van binnen te zitten in plaats van van buiten.

We leren onze schaduw vaak kennen in de relaties die we aangaan met de ander. Wat ons ergert in de ander, wat we veroordelen in de ander, wat ons angst aanjaagt, is vaak een verborgen stuk van onszelf. Omdat we het bij onszelf niet zien, zien we het bij de ander. We houden het buiten ons, terwijl we het binnen in ons mogen onderzoeken.

Dit proces neemt wel even in beslag, maar als je het steeds aangaat, merk je dat het lichter wordt, dat je je frisser en opgeruimder voelt, dat je relaties meer diepgang krijgen, dat je meer ideeën hebt, dat je het verlangen voelt deel te hebben aan je omgeving. Dat je zin hebt in je leven en je leven als zinvol ervaart. Dat je tegelijkertijd een mens uit een stuk bent, uniek in al zijn eigenheid en een deel van een veel groter geheel.

Kinderen zijn ten diepste zichzelf bij hun ontstaan. Dan komt de confrontatie met het leven en is de kans dat je tijdelijk van jezelf afdrijft groot. Daar ligt echter ook de schoonheid, want in dat weg bewegen wordt de ervaring opgedaan en het verlangen gewekt om terug te kunnen keren, om te worden wie je bent.

Inleven

‘Ik wou dat ik een baard had!’ The place to be voor mannen met baarden is de barbier op de Nieuwe Binnenweg, waar de trendgevoelige hedendaagse Jan, Piet Joris en Corneel hun gezichtsbegroeiing laten verzorgen. Weer of geen weer, er staat altijd een rij. Daar wilde ik wel tussen staan en ervaren hoe het is om man te zijn tussen de mannen. De nieuwsgierigheid naar ‘de ander’ (met of zonder baard) laat zich natuurlijk prima onderzoeken door in die rij te gaan staan en wat vragen te stellen, maar ten diepste zal het voor mij een mysterie blijven hoe het is man te zijn.

Lees verder

Mijmeren

‘Als ik straks onder die boom in Zuid-Frankrijk lig, ga ik eens rustig nadenken hoe ik alle inzichten uit de coaching handen en voeten ga geven.’ Mijn cliënt had na zeven gesprekken het een en ander om over te mijmeren. Het resultaat bereikt, zijn doelstellingen behaald, maar de vakantie gaat hem helpen in een andere mindset te komen, waardoor de inzichten kunnen bezinken. Ik herken die mindset zelf ook. De dagen zijn lang, het werk loopt af, de tentamens zijn gehaald en in een steeds meer ontspannen toestand voel ik mijn energie toenemen. Dat vertaalt zich deze zomer in het uit de schuur halen van mijn sportfiets en tochten in de ochtend langs de Rotte. Ik sla mijn gedachten gade die als wolken langsdrijven en af en toe pik ik er eentje uit voor nader onderzoek. Denken in een ontspannen staat, zonder dat er een probleem wordt ervaren en dus niet zoekend naar oplossingen of oorzaken, daar nodigt het fietsen mij toe uit. Mijmeren. Wat een heerlijke bezigheid, er hoeft niets gedaan, de gedachten stromen vrijelijk.

Lees verder

Verbinden

Tijdens het Holland Festival heb ik een postdramatisch toneelstuk (‘Liever dat Goya me uit mijn slaap houdt dan een of andere klootzak’, van Emilio Garcia Wehbi) gezien waarin een vader van 48 ziedend aan zijn kinderen probeert uit te leggen waarom hij van de  8.000 euro op zijn spaarrekening zijn kinderen mee moet nemen naar Madrid om in het Prado de schilderijen van Goya te bekijken. De kinderen (van 6 en 11) verkiezen echter Disneyland nabij Parijs. Zij zwichten voor de vader, ondertussen met pek en veren besmeurd en getooid met Mickey Mouse oren, waarmee niet te spotten valt. Zij stellen echter een belangrijke voorwaarde. De filosoof Peter Slotendijk gaat mee. Uit de inleiding vooraf heb ik voornamelijk meegenomen dat postdramatisch toneel symbolisch is en de werkelijkheid niet als absoluut, maar als relatief neerzet. Het thema, zo houd ik ook nog vast, is de vraag of hoge en lage kunst te verbinden is, of dat het beter is (voor wie, denk ik direct?) om die twee te scheiden.

Lees verder

Kom in contact.